Rzeszowianie lubią pączka z różą

Aneta Krzysztoń, cukiernik z Hotelu Ambasadorskiego

Pamięta pani swój pierwszy wypiek? - To było tak dawno temu, że sama nie wiem, jakie upiekłam ciasto. W zawodzie pracuje od 16 lat. Pracę zaczęłam w Hotelu Rzeszów. Najpierw byłam uczniem. Myłam blachy, sprzątałam kuchnię. Później zdałam egzamin w cechu, dzięki któremu teraz sama mogę szkolić innych. Jakie pączki lubią rzeszowianie? - Gust nie zmienił się od lat. Dalej na stołach królują pączki z marmoladą różaną i lukrem albo cukrem pudrem. A wybór nadzienia z roku na rok jest coraz większy. Coraz popularniejsze są pączki z budyniem i marmoladą.

Damian Drąg z Muzeum Etnograficznego

Dziś tłusty czwartek. Jaka jest geneza tego dnia? - Takie obrzędowe przejadanie się towarzyszyło wszystkim przełomowym okresom w roku, np. przesileniu jesienno-zimowemu, zaduszkom, świętom np. w postaci kolacji wigilijnej lub wielkanocnego śniadania. Było też ściśle związane z cyklami ludzkiego życia. Uczta z okazji chrzcin miała wywoływać dobrobyt i sprawić, żeby nowonarodzonemu jedzenia nigdy nie brakowało. To dlatego na weselach pojawiał się kołacz, czyli dzisiejszy tort, a pogrzebom towarzyszyły stypy. Co do tłustego czwartku, czyli dawnych zapustów lub mięsopustów, to objadanie się słodkimi bułkami, było symbolicznym zakończeniem karnawału i wejściem w okres Wielkiego Postu.

Co było pierwowzorem dzisiejszego pączka?
- Słodkie ciasto drożdżowe smażone w oleju zwane pampuchem. Faworek był natomiast dworską i mieszczańską odpowiedzią na ten chłopski przysmak, uważany za coś prymitywnego, gorszego. Z tym dniem wiążą się też huczne biesiady w karczmach. Bawiono się przez kilka dni, aż do środy popielcowej. Wtedy wczesnym rankiem wywożono grajka na granice wsi, co symbolizowało koniec karnawału. Wielki Post witano śledzikiem lub żurem, czyi potrawami, które w tym czasie najczęściej się jadło. Tych zapustowych rytuałów bardzo pilnie przestrzegano. Wierzono, że jeśli się ich nie zachowa, zmartwychwstanie Chrystusa, sprzęgające się w czasie z nadejściem wiosny i budzeniem się przyrody do życia, może w ogóle nie nadejść.

• Przeciętny pączek waży ok. 50 gramów i ma ponad 200 kalorii. Żeby je spalić trzeba biegać przez 20 minut, jeździć na rowerze przez 54 minuty, albo spacerować przez godzinę.